Wat wil het schaduwkabinet Biesheuvel?

Schaduwkabinet Biesheuvel

Nederland heeft sinds kort een schaduwkabinet
Bij gebrek aan werkelijke oppositie, heeft de (kleine) ondernemersorganisatie ONL zich daartoe opgeworpen met ONL-voorzitter Hans Biesheuvel als beoogd premier. Zo’n schaduwkabinet maakt natuurlijk een schaduwbegroting en als echte kleine ondernemer denk je dan “daar wil ik meer van afweten”.

Het verhaal begint met een ode aan de ondernemer, die ons echter al uit eerdere tijdperken bekend was: “Ondernemers maken Nederland”, “scheppen banen” en “zorgen voor belastinginkomsten”. (De rest van Nederland doet niks, snapt u?) Dus de conclusie is logisch: “Ondernemers willen hier wel iets voor terug.”

Daarmee had ik ook meteen het thema van deze bespreking te pakken: wat is het beeld van de 21e eeuwse ondernemer dat dit schaduwkabinet Biesheuvel voor ogen staat?

Maar als goed boekhouder kijken we altijd eerst waar het geld vandaan komt, en dan pas waar het naartoe gaat.

1. Waar komt het geld vandaan?

Nog meer bezuinigen
U dacht dat we er klaar mee waren, maar het schaduwkabinet vindt van niet: we gaan nog minstens vier jaar structureel bezuinigen. (Het gaat dus telkens om een bezuiniging voor het betreffende en alle volgende jaren.)

• Het eerste jaar, 2015, wordt er 3 miljard bezuinigd.

De manier waarop dit gebeurt, is als volgt: anderhalf miljard gaat van de WW af, een half miljard komt van de huurtoeslagen, een half miljard van de zorgtoeslagen en dan nog een halfje door de zorgpremie te verhogen.
(Behoort u toevallig tot een van de groepen die hierdoor achteruit gaat? Niet zeuren. Wacht af tot de ondernemers weer werk voor u hebben gecreëerd. Nog beter: gewoon zelf ondernemer worden.)

• Het tweede jaar gaat er nog eens 1,5 miljard van de rijksbegroting af (waar dit vandaan komt is niet duidelijk).

• Het derde jaar weer 1,5 miljard en het vierde ook (we zijn dan in 2018, onduidelijk is eveneens wie dit gaan betalen).

Dit zou volgens de schaduwbegroting genoeg moeten zijn. Bij elkaar zitten we dan op 7,5 miljard die de rijksbegroting jaarlijks minder uitgeeft. (Waarom het juist dit bedrag moet zijn, is volstrekt onduidelijk. Maar de beoogd Minister van Financiën, Peter-Paul de Vries, zal dit vast wel uit kunnen leggen.)

Afschaffing toeslagen, minder loonbelasting
• Er vindt een belangrijke verandering van het fiscaal systeem plaats. Op iets langere termijn worden alle toeslagen (zorgtoeslag, huurtoeslag etc.) gewoon afgeschaft. Hier worden verder geen getallen genoemd, maar het is duidelijk dat dit “een grootschalige bezuiniging” gaat opleveren.

• In het algemeen worden de lasten op inkomsten verschoven naar lasten op verbruik. Er komt een uniform BTW-tarief van 17% (kostenneutraal t.o.v. de huidige situatie). Door dit met 1% te verhogen naar 18%, komt 3 miljard vrij voor verlaging van de eerste schijf van de inkomstenbelasting.

Conservatief begroten
Voorts pleit het schaduwkabinet ervoor z.s.m. onze afhankelijkheid van de aardgasbaten (die tenslotte eindig zijn) af te bouwen, maar hier ziet het nog geen ruimte voor. Wel staat het erop dat de begroting binnen enkele jaren sluitend moet zijn.

Waar komt het geld niet vandaan?
Ook dat is interessant. Het komt bijv. niet uit de hypotheekrenteaftrek. Deze kleine tien miljard aan toeslagen voor huizenbezitters (méér dan de hele Defensiebegroting!), wordt namelijk niet gezien als deel van het “rondpompcircus” dat men wil afschaffen. De nota zwijgt hier beleefd over.
Daarnaast spreekt het schaduwkabinet “nadrukkelijk de waarschuwing uit om geen veranderingen door te voeren in de manier waarop vermogen momenteel in Nederland wordt belast.” Vermogen moet immers geïnvesteerd kunnen worden… (Een van de problemen van de huidige crisis is dat het beschikbare geld onvoldoende wordt geïnvesteerd, maar goed.)

Nu we weten waar het (extra) geld dat dit kabinet nodig heeft vandaan komt, kunnen we met een gerust hart de vraag beantwoorden: wat gaan ze ermee doen?

2. Waar gaat het geld naartoe?

Ondernemers helpen – (a) op de ouderwetse manier
Of, in de lommerrijke woorden van het schaduwkabinet: er komt een investeringsagenda.
Het aardige is dat deze, anders dan gebruikelijk, nu eens op de kleine ondernemers is toegespitst, zij het met hier en daar wat aanvullingen (zoals een kostenverlaging “voor de energie-intensieve industrie” — dat zijn toch echt hele grote jongens).

• De ondernemer hoeft pas een kwartaal later BTW te betalen (voor niet-ondernemers: dit betekent eenmalig een gratis ‘lening’ van de belastingdienst ter hoogte van je BTW-afdracht).

• De kleine ondernemersregeling (ook iets met BTW, zullen we maar zeggen) wordt wat verruimd.

• De zelfstandigenaftrek wordt met 25% verhoogd.

• Het in dienst nemen van je eerste personeel wordt voor kleine ondernemers minder riskant en goedkoper.

• Ondernemers die investeren in het welzijn van hun medewerkers hoeven minder belasting te betalen. (Stel je vóór dat ondernemers dit vanwege het welzijn van hun personeel zelf zouden doen. Of zelfs maar om langer van hun arbeidskracht te genieten. Nee, ze moeten ervoor betaald worden.)

• De accijnsverhoging op diesel, LPG én alcoholhoudende dranken wordt teruggedraaid. (Terwijl elders wordt gepleit voor meer gezondheidspreventie…)

Dit is niet vernieuwend, maar gewoon klassieke belangenbehartiging, zij het deels met goede redenen omdat het MKB het de laatste jaren zwaar te verduren heeft gehad. Zo blijkt, uit vrijwel tegelijk verschenen cijfers van het CBS:
– Zelfstandigen gingen er in 2013 het hardst op achteruit: gemiddeld 3,3 procent.
– Bij een kwart van hen daalde de koopkracht met ten minste 16 procent… (bij een ander kwart nam de koopkracht dan weer met minstens 10 procent toe).

Ondernemers helpen – (b) op de nieuwe manier
Maar de minsters van schaduwkabinet willen graag een vernieuwende spreekbuis van ondernemers zijn. Het draait voor hen niet alleen om de poen, maar ook om zaken als duurzaamheid, kennis en innovatie en netwerken. De overheid mag daarbij best een handje helpen, vinden ze:

• Iedere Nederlander krijgt straks ondernemersvaardigheden in het algemeen onderwijs aangeleerd. Het onderwijs krijgt daartoe meer geld en het niveau moet omhoog.

• Er komt een “Nederlands Ondernemers Instituut” ter bevordering van ondernemers-vaardigheden. (Jammer dus, Erasmus Universiteit en Nijenrode.)

• Voor begeleiding bij nieuwe wetten kan de ondernemer straks naar de Kamer van Koophandel, die krijgt daarvoor een ondersteuningscentrum.

• Voor exporteurs zal het Ministerie van Economische Zaken kennis en best practices beschikbaar stellen. Voor het geval een ondernemer die niet zelf weet te vinden, zullen deze “actief bij ondernemers onder de aandacht worden gebracht.”

• Eenmaal in het buitenland, zal de ambassade klaar staan om de ondernemer te helpen en om meer vertrouwen te wekken bij mogelijke handelspartners.

• Uiteraard zal de overheid ook een bijdrage leveren door voor exporteurs “de financieringskosten te verlagen”.

• Mocht je aan toerisme willen verdienen, dan kun je nog steeds bij het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen terecht (dat extra subsidie krijgt).

• En ook voor sales komt er een programma om ondernemers bij te staan.

• Ten slotte staat er een nieuwe Nederlandse bank gepland, speciaal voor kleine ondernemers. Op te richten (naar alle waarschijnlijkheid) door de overheid.

• Maar voor je dáár naartoe gaat, kun je beter eerst even langs het nieuwe “financieringsloket”, dat “de eerste screening van financieringsvragen zal uitvoeren” en ondernemers zal helpen “om de financieringsaanvraag scherper op te stellen”.

Natuurlijk zullen er ook in de toekomst nog ondernemers zijn, die ondanks al deze faciliteiten en begeleiding (van uitgerekend de overheid) over de kop gaan. Mits zij te goeder trouw waren, verdienen zij een tweede kans, vindt het schaduwkabinet:

• De best-practices van “tweede kans ondernemers” worden verzameld. Hiertoe komt er een “doorstartloket” met (ja, echt het staat er!) “een landelijke dekking”. (Alleen de aanrijtijden ontbreken nog…)

Genoeg, genoeg!

Er staat nog meer in deze Schaduwbegroting voor Nederland (totaal telt deze 40 kantjes). Wat aardige dingen over duurzaamheid en energiebesparing bijvoorbeeld – hand in hand met subsidie voor grootgebruikers, zoals we al zagen. En een compleet ongeloofwaardige verwijzing naar de noodzaak tot “maatschappelijk ondernemen”.

Zo wil je toch geen ondernemer worden?
Half het land – die andere helft natuurlijk, die niets doet en potverteert – staat straks voor de startende ondernemer klaar met ondernemersonderwijs, begeleiding, best practices, adviezen, loketten en financieringsadvies. En de rest moet van het kabinet Biesheuvel  bezuinigen om ons ondernemende helden te pamperen, te begeleiden en te stimuleren.

Ik zou zeggen: mijnheer Biesheuvel, belangenbehartiging voor kleine ondernemers, daar bent u goed in. Voor een kabinet met een visie op de samenleving (ik bedoel, de hele samenleving) is uw broek toch echt te groot.
En al die andere ‘ministers’ in dit kabinet (best aardige en kundige mensen zo te zien) — hebben zij deze begroting echt gelezen??

Ten slotte wil je natuurlijk weten wat dit verhaal op een blog over geluk te zoeken heeft. Het is vooral een illustratie van de ideeënarmoede van een visie die géén rekening houdt met geluk. Die zich niet afvraagt wat mensen werkelijk nodig hebben en wat hen goed doet.
De ondernemer in het verhaal van dit schaduwkabinet, die zogenaamde held van het land (zolang we maar van zijn vermogen afblijven!) is al evenmin iemand die het geluk van de samenleving ter harte gaat, maar een lappenpop uit het liberalisme van de 19e eeuw.
Laten we eerst eens ons afvragen wat deze wereld echt nodig heeft, en dan in die context aan de slag gaan — dat is maatschappelijk ondernemen!

Dit bericht is geplaatst in Beleid, Economie, Politiek met de tags , , . Bookmark de permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *