Van geld naar geluk (2) – maak er iets bijzonders van

Box met oog- en tongstrelende choladebonbons. Bewerking van een foto van Fimb (Flickr, Creative Commons).

Iets bijzonders? Niet als je meteen aanvalt. Wel, als je van deze aanlokkelijke chocoladebonbons er elke week eentje neemt.

Tevens boekbespreking van ‘Happy Money. The New Science of Smarter Spending’ in 5 delen. Deel 2: maak er iets bijzonders van.

In deel 1 leerden we dat je geluk kunt oogsten door geld om te zetten in ervaringen. Maar zelfs de mooiste ervaringen (ja, zelfs ervaringen tussen geliefdes) kunnen, als je ze maar vaak genoeg herhaalt, gaan vervelen.

We hebben dus nog een aanvullend advies nodig: maak de ervaringen die je koopt speciaal. Maak er iets bijzonders van. Zoals de schrijvers van het boek Happy Money zeggen: “Make it a treat”.

Alles went, zelfs een vent…
We zien hier weer dat verschijnsel van (hedonische) adaptatie. Naarmate we aan het genot van iets gewend raken, wordt het minder en minder. Gelukkig geldt dat ook voor slechte dingen, zoals vervelende geluiden of geuren (wonen langs een drukke weg bijvoorbeeld), en zelfs in veel opzichten voor ziekte of voor een handicap.

Geluk achter het stuur
Dat adaptatieverschijnsel is een van de redenen dat een dure auto zich maar zelden vertaalt in extra geluk. Onderzoekers leverden daarvan het volgende bewijs. Vraag de bestuurders van een sjieke BMW, een solide Audi of een doorsnee Ford Escort (of ander automerk) hoeveel rijplezier ze beleefden aan hun laatste autorit, en hun antwoorden zullen gemiddeld gelijk zijn.

Bij de proefrit was het anders
Maar hoe zit het dan met de proefrit, op basis waarvan ze hun model hadden gekozen?
Aha! Die ene rit (en nog een paar daarna) reden ze in het volle bewustzijn van alle comfort en handigheidjes waarmee hun nieuwe voertuig was uitgerust. Ze hadden immers net de folder gelezen en de verkoper aangehoord. Op dát moment was de BMW-rijder nog wel iets gelukkiger.
Het kan dus helpen, om dat moment terug te roepen, als je meer van een autorit wilt genieten. (Mits je die BMW had gekocht.)

Hoe maak je een ervaring (weer) bijzonder?
Maar er zijn meer methoden:

• Een onderbreking van een film op tv (inderdaad, door die vervelende reclame) maakt het vervolg boeiender. Hetzelfde verschijnsel blijkt op te treden bij het onderbreken van een massage. Daarna geniet je er meer van.

“Speel toch eens vaker een foute noot!”

Dit brengt geluksdoctorandus op een briljant idee voor de eigentijdse muziekimpressario: laat toch eens vaker een foute noot spelen!

Gelooft u mij niet? Test het uit! Als het hierboven geciteerde onderzoek klopt, houdt het publiek een betere herinnering aan het concert over en is zelfs bereid om meer voor het volgende optreden te betalen.
Ook acteurs die hun tekst kwijt zijn of uit hun kleding scheuren, kunnen op basis van dit inzicht wellicht hun tarief verhogen.

• Het overkoepelende verschijnsel lijkt al met al veel op mindfulness: bijna alles wat je doet om iets weer als ‘voor het eerst’ te ervaren kan het genot ervan vergroten.

• Evenzo kun je iets (telkens) weer bijzonder maken door… het minder vaak te doen. Of het nu om het gaat, of om chocolaatjes.

Truc: creëer kunstmatige schaarste
Dat laatste advies is nog om een andere reden intrigerend. Het geeft een heel andere wending aan een van de kernideeën van de economie, namelijk schaarste. In de klassieke opvatting van de economie strijden mensen altijd om schaarse middelen. Maar het bovenstaande advies zegt nu juist dat je af en toe zelf schaarste moet creëren, willen de dingen hun waarde behouden. Niet schaarste, maar overvloed blijkt soms killing voor ons genot.

En als je nog eens Franse frietjes eet bij de McDo
Voor wie dat niet gelooft, eindig ik met een onderzoek uit de McDonalds. Wist je dat de porties in Frankrijk (in allerlei restaurants) vaak veel kleiner zijn dan in de Verenigde Staten? Toch zijn de Fransen bij de McDo een stuk langer dan die Amerikanen met hun frietjes bezig! Want zij maken er iets bijzonders van.

Wandelend Verkeerslichtmannetje uit DDR (groen)

 

Verder lezen? Hier vind je inmiddels deel 3, Geld is tijd.

Dit bericht is geplaatst in Boekbespreking, Wetenschappelijk onderzoek naar geluk met de tags , , , , , , . Bookmark de permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *