Geluk, waar je het niet verwacht (het begint met plasproblemen…)

Een van de doelen van deze website is een vindplaats worden voor recensies van boeken over geluk en wat daarmee te maken heeft. Vandaag begin ik met een boek dat aanvankelijk vooral over plasproblemen lijkt te gaan…

De lange weg van plasproblemen naar ontspanning en meditatie op een inzichtrijke manier beschreven.

De lange weg van plasproblemen naar ontspanning en meditatie op een inzichtrijke manier beschreven.

‘Leer ons stil te zitten. Een scepticus zoekt zin en gezondheid’
Door Tim Parks (vertaling Lidy Pol).
Uitgeverij De Arbeiderspers, Amsterdam.

Het begint waar je het niet verwacht. Tim Parks moet vijf keer per nacht naar de wc. Dat plassen doet elke keer flink pijn. Op het eerste gezicht, heel even maar, lijkt het boek te gaan over deze urologische kwaal. De schrijver vertelt behoorlijk gedetailleerd over van alles wat er daarbij komt kijken. In werkelijkheid gaat het over een mens (man of vrouw) die een ziekte heeft, die hij niet begrijpt en waar hij niet tegenop kan.

Hij wil er vanaf. Probeert het te verbergen. Wil niets liever dan gewoon verder leven. En juist dat wordt hem onmogelijk gemaakt.
Hij zoekt steun bij dokters. Bij wie anders? Hij heeft zelfs een uroloog als vriend – en in Italië betekent dit dat andere dokters in het ziekenhuis vanzelf ook je vriend zijn. Hij laat zich uitleggen wat het kan zijn, hoe een operatie in zijn werk gaat, en ondergaat allerlei testen. Het vreemde is dat de dokters niet vinden. Maar ze willen hem wel medicijnen voorschrijven en opereren. Hij heeft echter nog steeds pijn en niemand kan hem garanderen dat die door een operatie zal verdwijnen.

Komen de plasproblemen door ‘hoofdpijn in je onderbuik’?

Tims kwaal wordt heftiger. Hij vreest eraan te bezwijken. Hij slaat dagen achtereen aan het googelen. Op reis in India voor een congres, loopt hij tegen al zijn gewoontes binnen bij een ayurvedische dokter. Hij gaat alternatieve informatie lezen (waaronder een boek met de grappige titel Headache in the Pelvis ofwel ‘Hoofdpijn in je onderbuik’), hij stapt naar een shiatsu-masseur… En probeert ondertussen zo gewoon mogelijk verder te leven — als schrijver en als docent ‘Vertalen’ aan een Italiaanse universiteit.

Dan komt de omslag. Gestimuleerd door het boek Headache in the Pelvis begint hij met voelen. Voelen en ademen. ’s Ochtends vroeg in bed als hij toch niet meer kan slapen. Hij ademt naar zijn pijn toe en probeert verwachtingen en gedachten los te laten. Zoiets heeft hij nog nooit gedaan. Het is een gekke ervaring en het kost hem moeite. Maar er gebeurt iets. Nadat hij zich maandenlang tot in de kleinste details van dokters en hun instrumenten afhankelijk heeft gemaakt, ontdekt hij dat hij zelf zijn lichaam kan beïnvloeden.

Wow, dit is nieuw, beseft hij!

Gaandeweg krijgt zijn zoektocht naar genezing een wending. Wat begon met ‘paradoxale ontspanningsoefeningen’ (‘paradoxaal’ omdat hij de pijn moet accepteren, terwijl hij natuurlijk hoopt dat hij die kan laten verdwijnen), eindigt ten slotte met dagenlang zwijgen en stilzitten tijdens een retraite in een Italiaans klooster.

De auteur beschrijft wat het is om te voelen

De kracht van het verhaal – het gaat tenslotte over een schrijver met plasproblemen – is dat Tim Parks op zo’n mooie en realistische manier beschrijft wat er kan gebeuren als iemand meer en meer leert voelen (anders dan dat iets ‘pijn doet’), hoewel dit ‘voelen’ haast niet in woorden te beschrijven valt. Zo gek als het lijkt, hij laat zien hoe spannend het kan zijn, wanneer je echt gaat merken wat er allemaal in je lichaam plaatsvindt. En hoeveel er daarbij kan gebeuren, wat gewoonlijk aan ons blikveld ontsnapt.

Parks is daarbij wars van poespas en rare verklaringen. Hij beschrijft vooral wat er in hemzelf gebeurt. Dat neemt niet weg, dat hij gaandeweg milder wordt: hij beseft dat als iets blijkt te werken, je toch op zijn minst naar de mogelijke verklaring ervan kunt luisteren.

Allerlei mogelijke theorieën blijven echter op de achtergrond. Want de rode draad in het verhaal is die van een patiënt die zich met zijn ziekte in het begin wanhopig en machteloos aan de dokters overlevert, maar die gaandeweg het heft in handen neemt door te gaan voelen en vriendschap te sluiten met zijn eigen lichaam.

Basisliteratuur gezondheidszorg

Een boek als dit zou basisliteratuur moeten zijn, voor ieder die iets in de gezondheidszorg wil betekenen. Het leert je (met de middelen die een boek ter beschikking staan) van binnenuit te begrijpen wat er allemaal nog kan veranderen, wil een patiënt zichzelf werkelijk de centrale plaats in haar of zijn gezondheid toekennen.

Dit bericht is geplaatst in Boekbespreking, Gezondheid met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *