De wetenschappelijke definitie van geluk

Geluksdoctorandus.nl > Wat is geluk? > De wetenschappelijke definitie van geluk
Dit is de derde pagina van de rondleiding ‘Wat is geluk?’ –
De rondleiding begint hier.

 

Verschillende kleurpotloden op hetzelfde centrum gericht vormen samen een cirkel met een oog

Hoe veelvormig geluk ook lijkt, de ervaring wijst uit dat geluk tevens gemeenschappelijke kenmerken heeft.
Daardoor kunnen we er met elkaar over spreken en kunnen we het onderzoeken.
Deze opmerkelijke foto is van Michael Maggs,

 

‘Tevredenheid met het leven’, ‘levenssatisfactie’ of ‘subjectief welbevinden’
Wie zich verdiept in geluk, komt allerlei verschillende woorden tegen. Gek genoeg, hebben die soms ook nog eens dezelfde betekenis. Natuurlijk kan ik dat op een site als deze beter proberen te doen, door maar één woord te gebruiken; maar het nadeel is dat je dan niet weet wat die andere termen betekenen, als je ze ergens tegenkomt.
Om toch een ankerpunt te hebben, beginnen we met
de meest gebruikte definitie van geluk. Het grootste deel van de kennis over geluk is op basis van deze definitie verzameld. Hij wordt regelmatig gebruikt in wetenschappelijk onderzoek over de hele wereld, maar is gaandeweg ook de standaardmeting voor geluk aan het worden voor nationale en internationale statistische organisaties, zoals Eurostat en in Nederland het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Deze standaardterm voor geluk luidt in het Engels life satisfaction. In het Nederlands wordt dat al snel levenssatisfactie. Dat klinkt als een lelijke, academische term en dat is het ook. Veel onderzoekers vinden dat zelf eveneens. Met als ironisch resultaat dat er inmiddels meerdere synoniemen voor levenssatisfactie in omloop zijn, zoals: tevredenheid met het leven, levenstevredenheid, levensvervulling of (subjectief) welbevinden.
Gelukkig, negen van de tien keer betekenen deze begrippen precies hetzelfde. Ze verwijzen namelijk naar het antwoord op de vraag:

Alles bij elkaar genomen, hoe tevreden of ontevreden bent u tegenwoordig
met uw leven als geheel?

  1           2           3           4           5           6           7           8           9           10
  Ontevreden                                                                                     Tevreden 

Filosofen of andere intellectuelen willen zich nog wel eens geringschattend erover uitlaten dat je met zo’n simpele vraag zoiets diepgaands als geluk zou kunnen meten. Ze vergeten dan even dat geluksonderzoekers net zo tewerk gaan als andere wetenschappers. Allerlei denkbare kritische vragen hebben zij allang aan zichzelf en elkaar gesteld. Bijvoorbeeld:

• Kunnen mensen van zichzelf wel weten of ze gelukkig zijn?

De ervaring wijst uit dat vrijwel niemand, waar ook ter wereld, dit een moeilijke vraag vindt. Het antwoord blijkt consistent als dit een tijdje later of met controlevragen nog eens gecheckt wordt.

• Is dat niet erg subjectief?

Ja, het is subjectief in die zin dat iemand zelf op basis van eigen inschatting het antwoord bepaalt. Gek genoeg, blijkt dat antwoord in hoge mate overeen te stemmen met het oordeel van iemands vrienden over diens geluk, en zelfs met de aanwijzingen van geluk uit hersenscans. In dat opzicht is het antwoord dus objectief (want betrouwbaar en valide).

Dat niet alleen: het blijkt dat geluk (wanneer dit op deze of een vergelijkbare manier is gemeten) aantoonbaar een causaal effect heeft op zaken als: goede relaties, succes, gezondheid en levensduur. Zulk geluk is dus een oorzaak (of een mede-oorzaak) van allerlei andere dingen. Het oefent een reële invloed uit, zelfs op tastbare zaken in de wereld. Dat is toch wel een overtuigend bewijs dat geluk bestaat en ertoe doet!

• Meet je daarmee geen momentopname?

Tot op zekere hoogte wel. Iemands oordeel over hoe gelukkig hij of zij is kan natuurlijk in de loop der tijd veranderen, maar is meestal redelijk stabiel.
Het oordeel kan ook een beetje hoger of lager uitvallen, als iemand kort tevoren iets leuks of iets vervelends heeft meegemaakt of daaraan is herinnerd (dit effect blijkt uit testen). Maar dit bezwaar valt grotendeels weg tegen de ‘wet van de grote getallen’.
Doordat dezelfde vraag aan grote groepen wordt gesteld, zitten daar zowel mensen tussen die net iets naars hebben meegemaakt als mensen die net iets leuks hebben meegemaakt, mensen wier voetbalclub deze week heeft gewonnen en mensen van wie het favoriete team heeft verloren. Die uitkomsten heffen elkaar wederzijds op.
Het resultaat is als het ware statistische magie. Hoe gek het ook lijkt: de gemiddelde uitkomst is (althans voor het verzamelen van kennis) betrouwbaarder dan de individuele uitkomst.
Anders gezegd, ‘gemiddeld geluk’ is zo gek nog niet.

• Zal deze enquêtevraag niet van cultuur tot cultuur anders worden opgevat?

Daar zijn inderdaad wat twijfels over. Maar ook dit is een tegenwerping die vanaf het begin door de onderzoekers zelf is uitgezocht. Door de bank genomen, hebben ze ontdekt, zijn er geen grote verschillen in de manier waarop verschillende culturen deze vraag opvatten.
Bedenk daarbij: zelfs wanneer die verschillen er er zouden zijn, dan zullen de veranderingen in geluk binnen eenzelfde land of cultuur door de tijd heen, nog steeds veelzeggend zijn.

Geluk is inmiddels wereldwijd onderzocht
Dat onderzoekers over zo’n simpele vraag beschikken om geluk te meten, heeft ook gigantische voordelen. Het is goedkoop en gemakkelijk, zowel voor de onderzoeker als de ondervraagde. Je kunt de vraag makkelijk in allerlei enquêtes meenemen. Enzovoort. Kortom, zo kun je in relatief korte tijd heel veel data over geluk verzamelen. En dat is ook gebeurd.

Dáárdoor hebben wetenschappers inmiddels een beeld van geluk over de hele wereld. En dat bovendien over een groeiend aantal jaren. Slechts in landen als Libië of Noord-Korea is het geluk van de bevolking nog een witte vlek.

Ook hebben we daardoor een breed inzicht in allerlei factoren die met geluk samenhangen.
Dat zijn zowel:

oorzaken van geluk,
als
• (vooral positieve) gevolgen van geluk.

Hiermee heb je een kijkje gekregen in de kern van de gelukswetenschap.

 

Onderaan deze en de volgende pagina’s vindt je telkens een link die je vanzelf naar de volgende pagina brengt. Zo wandel je vanzelf, in een prettig leesbare volgorde, door de belangrijkste pagina’s van dit menu. Deze rondleiding duurt ongeveer 5 à 10 minuten.

Wandelend Verkeerslichtmannetje uit DDR (groen)Ga vanaf hier verder naar…  (wordt vervolgd)

 

Als je wilt weten wat deze site je nog méér over geluk kan vertellen, klik dan op Home, lees de blog of snuffel rond in het Menu.