Wat is GELUK?


Een van de belangrijkste vragen die mensen in hun leven kunnen stellen, luidt:

• WAT IS GELUK?

Wat is geluk als je het visueel zou moeten verbeelden? De Aurora Borealis ofwel het Noorderlicht boven Bear Lake, Alaska, misschien?

Wat is geluk, als je het visueel zou moeten verbeelden? Misschien wel het Noorderlicht, zoals hier bij Bear Lake in Alaska. Deze foto is gemaakt door Senior Airman Joshua Strang van de US Air Force
en was Wikimedia Commons ‘Picture of the Year’ in 2006.

• Geluk, wat betekent dat eigenlijk? Anders gezegd, wat is de definitie van geluk?
• Wat betekent het echt wanneer we iemand een ‘gelukkig nieuwjaar’ toewensen?
• En wat zoeken we eigenlijk als we naar ‘geluk’ streven?

Op deze vragen krijg je op deze én de volgende pagina’s een antwoord in gewone mensentaal, maar in het licht van een wetenschappelijke en filosofische achtergrond.

Waarom ‘wat is geluk?’ zo’n belangrijke vraag is
Stel je eens voor dat je wilt weten:
• Hoe word ik gelukkig?
Of misschien, wat bescheidener en iets realistischer:
• Hoe word ik gelukkiger?
Of:
• Hoe kan ik mijn vriend of mijn vriendin gelukkiger maken?
— of iemand anders die veel voor je betekent.
Of zelfs:
• Hoe kunnen mensen die in hetzelfde land wonen en werken samen gelukkiger worden?
Eigenlijk vraag je dan:
• Wat zijn de oorzaken van geluk?

Om een van deze vragen te beantwoorden, moet je echter éérst weten wat geluk is!

Waarom zijn er zoveel verschillende antwoorden op deze vraag?
Je hoort wel eens dat geluk voor iedereen anders is. En, inderdaad, stel de vraag ‘wat is geluk?’ maar eens aan een aantal mensen en je zult heel verschillende antwoorden te horen krijgen. Iedereen heeft, zo lijkt het wel, een eigen mening over geluk.
Zelfs binnen de filosofie en de wetenschap zijn er verschillende definities en theorieën van geluk.
Als je die verschillende opvattingen naast elkaar ziet, lijkt dat op het eerste gezicht bijna een babylonische spraakverwarring…
Wees gerust, in plaats van daar nog een andere opvatting aan toe te voegen, zal deze website je helpen om de knoop te ontwarren en een rode draad te gaan zien. Geluksdoctorandus zal je verschillende definities van geluk geven en vertellen waar ze vandaan komen, zodat je ze zelf kunt vergelijken, en zien waarin ze met elkaar overeenstemmen.
Eerst moeten we echter een klein, maar veel voorkomend misverstand uit de weg helpen.

De meeste mensen geven antwoord op een heel andere vraag
Een probleem is dat veel mensen (en zelfs sommige wetenschappers) antwoord geven op de verkeerde vraag. Als je hen vraagt wat volgens hen geluk is, krijg je antwoord op vragen zoals:
• Van welke dingen krijg ik het beste gevoel?
• Welke fijne belevenissen blijven mij het langste bij?
• Of welke mooie ervaringen kunnen mij het diepst ontroeren?
Dat zijn óók interessante vragen. En een persoonlijk antwoord op wat iemand gelukkig maakt, kan heel oprecht en gemeend zijn.
Tegelijk zit er een elementaire denkfout in: want hoe kun je nu antwoord geven op de vraag ‘welke dingen maken mij gelukkig?’— ofwel ‘wat is de oorzaak van (mijn) geluk?’ —, terwijl je nog niet eens weet wat ‘geluk’ zelf is!

Maar hoe kunnen we het dan wél weten?
Geluk is een gevoel. Je kunt het niet aanraken, je kunt het niet vasthouden. Je kunt het niet ergens neerzetten, en het dan later weer ophalen. Hoe kunnen we van iets dat zo ongrijpbaar lijkt, nu zeggen wat het is?
Toch vindt bijna iedereen geluk heel belangrijk en denken we allemaal dat we er wel iets van afweten. En dáárin vinden we ook het begin van een antwoord — door eerst de vraag te stellen: wat is het dat geluk voor zoveel mensen kennelijk zo de moeite waard maakt?

Daarmee kunnen we het antwoord op de vraag Wat is geluk? afbakenen. Er zijn dan nog steeds meerdere antwoorden mogelijk, maar ze moeten vanaf nu binnen de afbakening vallen. Niet alles wat iemand geluk wil noemen, telt dan mee. Je zult zien, zo komen we een heel stuk verder!

Onderaan deze en de volgende pagina’s vindt je telkens een link die je vanzelf naar de volgende pagina brengt. Zo wandel je vanzelf door de belangrijkste pagina’s van dit menu. Deze rondleiding duurt ongeveer 5 à 10 minuten. 

Als je weinig tijd hebt, lees dan in elk geval de volgende pagina, want daar vind je de kern van het antwoord

Wandelend Verkeerslichtmannetje uit DDR (groen)

 

Ga vanaf hier verder naar: Wat maakt geluk de moeite waard?