Van geld naar geluk (4) – de kracht van uitstel

De langzame schildpad heeft alle tijd om te anticiperen op het genot dat nog komen gaat.

“Met mijn tempo heb ik alle tijd om te anticiperen op het geluk dat nog komen gaat…”
(foto Bizarria, Creative Commons licentie, bewerkt door Geluksdrs.)

Deze blog is een boekbespreking van ‘Happy Money. The New Science of Smarter Spending’ (door Elizabeth Dunn en Michael Norton) in 5 delen. Deel 4: stel eens uit tot morgen…

In deel 1 leerden we dat je geluk kunt oogsten door geld om te zetten in ervaringen.
In deel 2 dat we meer genieten van ervaringen wanneer die ‘schaars’ zijn en in deel 3 om tijd te kopen. Vandaag in deel 4 gaan we opnieuw spelen met de tijd en zullen we zien dat ‘iets uitstellen’ soms het geluk kan vergroten.

Gelukseconomie kijkt met nieuwe ogen naar consumptie
Al dit onderzoek naar geld en geluk, ofwel consumptie en geluk, lijkt soms over kleine en onbenullige dingen te gaan. Maar het laat op een speelse, haast plagerige manier zien dat onze dagelijkse ervaringen van geluk en genieten vaak niet zo in elkaar zitten als we gewend zijn te denken.
Tegelijk laat het zien dat vergelijkbare opvattingen, maar dan in de vorm van aannames in de economische wetenschap, evenzeer op los zand zijn gebaseerd. Het traditionele marktonderzoek kijkt immers vooral op welke manier consumptie de omzet van ondernemers kan vergroten, maar de gelukseconomie vraagt wat consumptie de klant zelf oplevert. Dit leidt soms tot heel andere inzichten.

De emotionele kracht van anticipatie
Neem nu vakantie. Onderzoek naar het dagelijks geluksgevoel van ruim 1000 vakantiegangers toonde aan dat hun stemming vooral verbeterde in de periode vóórdat ze op pad gingen. Evenzo blijken gedachten over Kerstmis en Nieuwjaar veel emotioneler te zijn in de weken voordat deze plaatsvinden, dan in de dagen daarna. Ook al zijn onze herinneringen nog zo vers, het werkelijke gebeuren kan kennelijk niet op tegen de verbeelding, die eraan vooraf ging.

Twijfel je daar nog aan? Dan is er het omgekeerde voorbeeld van kankerpatiënten die chemotherapie moesten ondergaan. Zij bleken regelmatig braakneigingen en andere bijwerkingen te krijgen in de 24 uur vóórdat ze een nieuwe dosis kregen.

We leven helemaal niet in het hier en nu
Al dit soort onderzoek laat nog iets anders zien: we leven in veel gevallen helemaal niet in het hier en nu. We genieten van allerlei leuke ervaringen vóóraf, tijdens en dan nog eens na afloop. De tegenhanger daarvan is dat pijnlijke gebeurtenissen op eenzelfde manier hun schaduw vooruitwerpen en na afloop achterlaten. We staan dus in doorsnee nog ver af van ‘leven in het hier en nu’.

Je zou kunnen zeggen: des te belangrijker is het om dat hier-en-nu-bewustzijn te gaan oefenen.

Je kunt ook vragen hoe je van die mechanismes zo goed mogelijk gebruik kunt maken. Dat is wat Dunn en Norton doen in het boek Happy Money. Hun antwoord is:

Wanneer levert uitstel van consumptie het meest op? 

• als het uitstel gelegenheid biedt om de verlokkelijke details van het op handen zijnde plezier (zoals een vakantiereis) vast tot je te nemen (door het lezen van een reisgids of te snuffelen op internet naar de regio die je gaat bezoeken).

• als het uitstel je (figuurlijk!) een beetje doet kwijlen wanneer je denkt aan wat er gaat komen.

• als de ervaring zelf maar beperkte tijd duurt (door je erop te verheugen en door na te genieten verleng je het plezier).

Betaling van consumptie losmaken
Maar er zit nog een heel ander voordeel aan het losmaken van betalen en consumeren. Iedereen kent wel het dilemma of je wel of niet zult gaan naar een gelegenheid waarvoor je al een ticket hebt gekocht. (In de economie heet dit het vraagstuk van de ‘verzonken kosten’.)
Hoe verser de ‘pijn’ van het betalen nog in het geheugen ligt, hoe groter de neiging om toch maar te gaan. Eigenlijk is dat irrationeel, want het geld ben je toch al kwijt. Je investering krijg je niet terug. Het enige wat ertoe doet, is de vraag: lijkt het me leuk, of niet, om te gaan?
Naarmate het betaalmoment verder in het verleden ligt, is het makkelijker om die zuivere keuze te maken.

Daarmee komen we aan het eind van de mogelijkheden om direct geluk voor jezelf uit geld te halen. De volgende keer laten we zien hoezeer geluk geven aan anderen mee kan tellen voor je eigen geluk.

Dit bericht is geplaatst in Gelukseconomie, Positieve Psychologie met de tags , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *