“ De kennis over geluk willen we delen met studenten ”

Geluk staat sinds kort hoog op de agenda van de Radboud Universiteit. Onlangs is hiertoe het Radboud Platform voor Geluk opgericht. De Nijmeegse universiteit is daarmee de eerste in Nederland.
Nicole Mulders sprak met de voorzitter van het platform, de bevlogen hoogleraar Filosofie Hans Thijssen: “De kennis over geluk willen we delen met de studenten.” — Geluksdoctorandus is benieuwd wanneer andere universiteiten en hogescholen dit voorbeeld volgen. De psychologische veerkracht van studenten en hun oriëntatie op het leven zullen er baat bij hebben.

Cursus ‘Gelukkig leven’

Eén van de activiteiten van het platform is het verzorgen van een cursus ‘gelukkig leven’, die aan het begin van dit studiejaar voor het eerst wordt gegeven. Daarin geven hoogleraren uit verschillende vakgebieden, zoals psychologie, filosofie, economie en organisatiekunde hun visie op het onderwerp. “Denk bijvoorbeeld aan vragen als ‘Maakt geld gelukkig?’ en ‘Wat is de invloed van werk op geluk?’.
De studenten ontvangen voor het volgen van de cursus vijf studiepunten. “Geluk gaat niet over zoiets banaals als een mooie auto of een mooi huis. Dat kan leuk zijn, natuurlijk. Maar het zorgt enkel voor korte geluksmomenten. Wij hebben het over iets dat basaler is, en meer duurzaam.”

Steun van de rector magnificus 

Het onderwerp ‘geluk’ speelde niet eerder op de universiteit een grote rol. Maar dankzij rector Han van Krieken is dit initiatief er gekomen. “De universiteit heeft veel aandacht voor levensthema’s en zingeving. Een onderwerp als geluk hoort daar simpelweg bij”, zegt Thijssen.
Er is in de loop der jaren wereldwijd al veel geluksonderzoek gedaan. Daar borduren Thijssen en zijn collega’s op verder. Thijssen: “Uiteindelijk streeft iedereen naar geluk.”

Veel studenten met stress

De universiteit voerde onder 4000 studenten een onderzoek uit naar hun welzijn. Daaruit bleek dat ongeveer de helft van de respondenten met stress te kampen heeft en worstelt met levensvragen. Ze voelen stress en zeggen vrienden nodig te hebben.
In hoeverre verschilt Nijmegen daarin van andere steden? “Daar is geen onderzoek naar gedaan. Maar andere universiteiten concluderen waarschijnlijk hetzelfde, vermoed ik.”
De komende jaren komt er een vervolgonderzoek in Nijmegen, waarin het geluk opnieuw wordt gemeten. “Vorming van studenten is immers belangrijk, het is een hoofdtaak van de universiteit.”

Streven naar geluk en kennis horen bij elkaar

Prof. dr. Hans Thijssen studeerde in Nijmegen, Leuven, Harvard en Santa Barbara in California. Hij legde zich toe op de wetenschapsgeschiedenis van de natuurwetenschappen. Weinig mensen weten dit, maar die kwamen voort uit de natuurfilosofie. Binnen de filosofie was Thijssen ook bestuurlijk actief. Hij was jarenlang decaan van de faculteit Filosofie, theologie en religiewetenschappen aan de Radboud Universiteit en een tijd voorzitter van het landelijke Disciplineoverleg Wijsbegeerte.
Gaandeweg raakte hij meer geïnteresseerd in geluk: “De aanvankelijke samenhang in de filosofie tussen het menselijk verlangen naar geluk en de honger naar kennis is verbroken geraakt. Naar mijn mening moet de huidige academische filosofie haar koers bijsturen door minder gefixeerd te zijn op de problemen van de filosofen en meer aandacht te schenken aan de problemen van het menselijk bestaan.”

Geluk verdween uit de filosofie

“De Grieken en Romeinen waren de eerste filosofen en richtten zich op het geluk van mensen. Die focus is verdwenen. Filosofen daarna hielden zich meer met theoretische en academische kwesties bezig. Die omschakeling is niet vreemd. Want het christendom is lang de dominante levensfilosofie geweest, waarin geluk pas in het hiernamaals werd gevonden. Thijssen pleit ervoor dat de aandacht weer naar geluk gaat. Dat pleidooi is de rode draad in zijn essay in boekvorm Wat filosofen weten (Nijmegen 2016).

Boeddhisme

Volgens Thijssen biedt ook het Boeddhisme belangrijke inzichten, zoals dat geluk niet van buitenaf moet komen, maar van binnenuit, via training van de geest. “Je moet je niet door andere mensen of dingen uit het veld laten slaan.” Het boeddhisme erkent dat lijden onvermijdelijk is, maar biedt een andere kijk op het leven. Daardoor kun je beter omgaan met vervelende omstandigheden, zoals armoede of ziekte. Hij volgt het principe practice what you preach en mediteert regelmatig. Want het versterkt je gemoedsrust en dat helpt je om gelukkig te worden.

Dit bericht is geplaatst in Ethiek, moraal, filosofie en levenskunst, Onderwijs, Welzijn met de tags , , , , , , , . Bookmark de permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *