6. Leer omgaan met tegenslag

Tegenslag, wie gaat daar nu bij voorbaat al van uit? Niemand vindt het leuk om aan tegenslag te denken, wanneer je op zoek naar geluk bent. Als we ons voorstellen hoe het is om gelukkig te zijn, beelden we ons in hoe fijn en mooi het leven kan zijn. Maar wees eerlijk, zit het leven zo in elkaar?
Leren omgaan met tegenslag is dan ook een van de meest waardevolle geluksactiviteiten die Sonja Lyubomirsky ons op basis van haar onderzoek adviseert.

Het leven nemen zoals het komt…
Of we willen of niet, we hebben in ons leven op allerlei manieren te maken met tegenslag. Van kleine (dagelijkse) irritaties tot traumatische ervaringen aan toe. Gelukkig komen die laatste minder vaak voor.

Stel je nu eens voor dat je tussen twee opvattingen van geluk kunt kiezen:

1. Een geluksopvatting die helemaal aan tegenslag en teleurstelling voorbij gaat en alleen maar de zonnige kant van het leven ziet.

2. Een geluksopvatting die je helpt om ook bij tegenslag (zoveel mogelijk) je geluk te bewaren.

Welke zou je kiezen?

Anders gezegd: wat heb je liever, een vriend of vriendin die er alleen is voor de mooie tijden en je in de steek laat als het eens wat moeilijker gaat; of wil je een vriend(in) die er voor je is door dik en dun? Dit is net zo’n soort vraag als die over het geluk.
Toegegeven, op liefdesgebied zou je nog een minnaar of minnares kunnen nemen, voor alléén de mooie dingen. Met het levensgeluk is dat moeilijker.

Je keuze heeft consequenties:

  • Het betekent bijvoorbeeld dat je telkens weer teleurgesteld zult raken, omdat je alleen maar de mooie dingen van het leven wilt zien.
  • Òf het betekent dat je al te zoetsappige ideeën over geluk, flow, optimisme, positief denken en wat dies meer zij, vanaf nu met een stevige korrel zout gaat nemen.

Er zit een kern van waarheid in die optimistische insteek. Namelijk: wanneer je hetzelfde glas als ‘halfleeg’ of ‘halfvol’ kunt beschouwen, kies dan liever de positieve interpretatie. Daar kom je meestal verder mee.

Alleen, dit is maar de helft van de waarheid. De andere helft is dat het leven soms pijn doet. Een goede theorie over geluk blijft niet steken in rozige taal en vertelt je dat teleurstelling en tegenslag erbij horen. Zo’n theorie helpt je òòk om dààrmee om te gaan.

“Wat mij niet kan doden, maakt mij sterker” (Nietsche)
Gelukspsychologe en onderzoekster Lyubomirsky beseft dat het omgaan met tegenslag ons sterker, en soms zelfs gelukkiger, kan maken!

Maar hoe kun je van tegenslag nu sterker worden? Tegenslag is toch iets dat ons juist zwakker en ongelukkiger maakt?

Dit is een cruciale vraag! Als we daar het antwoord op weten, hebben we bijna de alchemistische formule in handen, die vertelt hoe je van lood en kwik goud kunt maken. Maar dan in onze binnenwereld.

 

Hoe kun je sterker en gelukkiger worden door tegenslag?
Sonya Lyubomirsky put voor haar advies hierover uit allerlei onderzoeken. Een van de meest treffende is een klassiek onderzoek onder vrouwen met borstkanker, waarvan een aantal vinden dat hun leven door de ziekte ten goede is veranderd. Deze vrouwen zeiden te zijn “wakker geschud”. Door de ziekte waren ze hun prioriteiten gaan bijstellen en realiseerden ze zich wat echt belangrijk is in het leven.

Maar daar hoef je toch helemaal niet ziek voor te worden?
Nu zijn we bij de kern aangeland. Want wij zitten psychologisch heus niet anders in elkaar dan die vrouwen met borstkanker. Er is vaak iets nodig dat ons stevig raakt, willen we onze vaste gedachtes en gewoonten nog eens onder de loep nemen.

Deze cursus van Geluksdoctorandus wil je helpen om dat te doen, liefst zelfs vòòrdat het leven je een klap geeft.

Het is niet altijd makkelijk
Maar grote tegenslag in je leven overwin je meestal niet alleen door van binnen iets te veranderen. Een ernstige ziekte onder je leden, een kind of een andere dierbare kwijtraken, onverwacht op straat gezet worden… Dat zijn dingen waar je niet zomaar overheen komt. Daar is tijd voor nodig. En het besef dat je in die nieuwe situatie vaak onvermijdelijk nieuwe dingen moet leren. Lyubomirsky geeft ons daarbij op basis van onderzoek een aantal adviezen.

Mannen kunnen leren van vrouwen — en andersom
In het algemeen, zeggen psychologen, zijn er twee verschillende stijlen om met problemen om te gaan. Mannen zijn (in het algemeen) meer oplossingsgericht. Vrouwen zijn (in het algemeen) meer emotiegericht. Mannen zijn praktisch. Zij zullen onderzoeken wat je kunt doen om de situatie te verbeteren. Vrouwen gaat het erom ‘met elkaar mee te leven’. Zij vragen (en geven) allereerst emotionele steun.

En wat is nu het frappante? Als je mensen sterker wilt maken in het omgaan met tegenslag, gaan mannen het meeste vooruit door het aanleren van een meer gevoelsmatige houding, en vrouwen door meer oog te krijgen voor een praktische benadering van hun problemen. We hebben ze dus echt allebei nodig!

Lichaam en geest
Niet alleen ons gevoel, maar ook ons lichaam krijgt een flinke knauw van tegenslag. Het immuunsysteem verzwakt, er worden extra stresshormonen aangemaakt en de kans op ziekte kan flink toenemen. Die nauwe relatie tussen lichaam en geest werkt overigens naar twee kanten. Wanneer we in zo’n situatie steun en kameraadschap ontvangen, zullen we (letterlijk!) weer sneller gezond worden.

Van trauma naar herstel
Wegkomen uit de put waarin je door tegenslag bent beland, gaat niet vanzelf. We moeten soms hele nieuwe vaardigheden leren om met de situatie om te gaan. Ook hebben we veel baat bij praktische en emotionele steun van anderen. Dan nog kost het tijd om te herstellen en alles wat er is gebeurd een plekje te geven.

De eerste stap is vaak vooral om (fysiek en/of emotioneel) te proberen te ‘overleven’. Pas dan kun je aan herstel toekomen, de tweede stap.

Als dit ‘herstel’ goed gaat, komen we na een tijdje hopelijk weer terug op het voorafgaande geluksniveau.

Van herstel naar gedijen
Maar misschien hebben we door dit alles ook nieuwe dingen geleerd, en zijn we in allerlei opzichten wijzer geworden. Dan zijn we niet alleen ‘hersteld’, maar hebben we door de ervaring zelfs beter geleerd te ‘gedijen’. Het kàn, zegt Lyubomirsky.

Het zal niet de eerste keer zijn.

Kortom, je kùnt sterker en gelukkiger worden door negatieve ervaringen.

Maar je hoeft daar natuurlijk niet op te wachten, om met een dieper inzicht in het leven je voordeel te doen.

Wandelend Verkeerslichtmannetje uit DDR (groen)

 

Ga nu verder naar: Geluksactiviteit 7. Probeer te vergeven.

Één reactie op 6. Leer omgaan met tegenslag

  1. Hoi, wij zijn film-partner van de Nationale Gezondheidsbeurs alwaar wij de speciale uitzending opnemen van Mijn leven mijn gezondheid op RTL4 welke na de herhaling op tv online inzetbaar is, zin in vier dagen gratis standruimte en voor 2750,- € excl. btw 2 minuten een promo-tv/item over de Geluksdoctorandus ?
    Hoor graag via 030 760 3100 Joost senior CocoonTv

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *