5. Koester sociale relaties

Mensen die gelukkig zijn, onderhouden betere vriendschaps-, familie- en liefdesrelaties dan mensen die dat niet zijn. Gelukkige mensen leggen makkelijker contact en krijgen betere relaties. Omgekeerd maken die goede sociale contacten hen gelukkiger. Dit is de vijfde geluksactiviteit die Sonje Lyubomirsky op basis van onderzoek adviseert.  

Geluk en vriendschap versterken elkaar
Het is dus een cirkel van positieve invloeden die elkaar versterken. Dit sterke verband tussen geluk en sociale relaties is inmiddels in honderden studies bewezen. Het is een van de basisgegevens uit de gelukswetenschap, zegt gelukspsychologe Sonya Lyubomirsky.

Hoe kan het dat sociale relaties zoveel meer invloed op ons geluk hebben dan materiële bezittingen?

Sociaal geluk en materieel geluk
Waardoor is het geluk dat wij aan sociale relaties ontlenen vaak veel duurzamer dan het geluk dat wij danken aan materiële bezittingen? Dit heeft te maken met het verschijnsel van de hedonische tredmolen (de vakterm hiervoor is ‘hedonische adaptatie’; zie ook Geluksactiviteit 1, ‘Dankbaarheid’).

Het werkt als volgt:

(1) We vinden iets, waarvan we gelukkiger denken te worden. Ons geluksgevoel neemt toe.

(2) Na een tijdje vermindert de vreugde die we eraan ontlenen. We keren terug naar het standaardniveau (het ‘set-point’) van ons geluksgevoel.

(3) We gaan op zoek naar iets nieuws, waarvan we gelukkiger denken te worden.

Bij sociale relaties treedt dit effect in veel mindere mate op!

Goede relaties blijven nieuw
Aan goede relaties raken we veel minder snel ‘gewend’, waardoor we weer naar iets nieuws gaan zoeken. We blijven het leuk vinden elkaar te ontmoeten. We waarderen de warmte, de uitwisseling, en de verbondenheid na vele jaren vaak nog net zoveel als aan het begin. Soms zelfs meer.

Een relatie goed houden, gaat niet vanzelf
Natuurlijk zijn er ook voorbeelden van het tegendeel. Na de periode van verliefdheid wordt een liefdesrelatie vaak een stuk minder spannend, en kan dan soms stuklopen. Juist daarom is een basis van vriendschap zo belangrijk.

Er zijn veel soorten relaties. Van die met de winkelier waar je wekelijks een tijdschrift koopt tot een jarenlang liefdesrelatie. En er zijn minstens zoveel manieren om met een relatie om te gaan. Hoe je die het beste goed houdt, daar heeft het geluksonderzoek niet zoveel over te zeggen. Daarvoor moeten we terecht bij de gewone psychologie.

Tips voor een goede relatie
Zo verwijst geluksonderzoekster Lyubomirsky terecht naar het boek van huwelijksspecialist John Gottman als het om liefdesrelaties gaat: De zeven pijlers van een goede relatie. Mede op basis daarvan formuleert zij een aantal belangrijke tips, die ook voor veel andere relaties gelden:

• Maak regelmatig tijd vrij voor elkaar. Vooral op de langere duur kun je dit vergeten!

• Druk je bewondering, waardering en genegenheid voor elkaar uit. Laat het weten en merken dat je om elkaar geeft.

• Deel mee in elkaars geluk. Geniet van elkaars meevallers en successen.

Deel je innerlijk. Wissel uit wat je doelen en idealen zijn en wat je van belangrijke dingen in het leven vindt.

Beheers conflicten. Doe wat je kunt, om te laten merken dat je je nog steeds verbonden voelt. Let op je toon en de woorden die je gebruikt. Vat wat je partner zegt niet bij voorbaat negatief op. Misschien doet hij of zij òòk zijn best weer iets dichter bij elkaar te komen.

Belangrijk voor vriendschap is natuurlijk ook wederzijdse hulpvaardigheid (en de cirkel van versterkende geluksinvloeden, die dit met zich meebrengt).

Kortom, als je iets zoekt dat voor je geluk op langere termijn van waarde is, investeer dan in sociale relaties.

Geluksdoctorandus mist hier iets
‘Sociale relaties’ worden door de recente gelukswetenschap sterk aanbevolen. Je moet echter begrijpen dat dit vooral is gebaseerd op enquête-onderzoek, waarin mensen op een formulier kunnen aangeven dat ze bepaalde relaties hebben en dat die naar hun eigen oordeel van goede kwaliteit zijn. Dit is nuttig om een verband tussen ‘geluk’ en ‘sociale relaties’ vast te stellen. Afgezien daarvan geeft het ons niet veel inzicht in hoe je het beste met relaties kunt omgaan.

Wil je daar meer van afweten, dan moet je dus bij andere psychologen te rade gaan (zoals Lyubomirsky een aantal adviezen ontleent aan haar collega Gottman) of bij de Oosterse psychologie.

Een centrale gedachte in de Oosterse psychologie is bijvoorbeeld dat geluk wat van buiten komt je afhankelijk maakt, en dat dit geluk daardoor kwetsbaar is. Denk in dit verband aan je afhankelijkheid van de lieve woorden, bewondering, hulpvaardigheid enzovoort van een partner. Het is heerlijk om daarvan te genieten. Maar als je eraan gewend raakt, kan zelfs een korte dip daarin – bijvoorbeeld doordat je partner het druk heeft of ergens over in zit –, al een aanslag op je relatiegeluk zijn.

Natuurlijk is er véél meer over relaties te zeggen… Laten we het hier houden bij de paradox dat het geluksonderzoek sociale relaties wél sterk aanbeveelt, maar er verder weinig over te vertellen weet.

Wandelend Verkeerslichtmannetje uit DDR (groen)

 

Ga nu verder naar: Geluksactiviteit 6. Leer omgaan met tegenslag