Van geld naar geluk (5) – geld weggeven maakt gelukkig onder 3 voorwaarden

Tevens boekbespreking van ‘Happy Money. The New Science of Smarter Spending’ (door Elizabeth Dunn en Michael Norton) in 5 delen. Deel 5 (slot): geld weggeven maakt gelukkig, maar niet zomaar…

In deel 1 leerden we dat je geluk kunt oogsten door geld om te zetten in ervaringen, in deel 2 dat we meer genieten van ervaringen wanneer die ‘schaars’ zijn en in deel 3 om tijd te kopen. Deel 4 liet zien dat uitstel soms het geluk kan verhogen.

Schilderij 'De Vrek' door Hendrick Gerritszoon Pot als illustratie van het thema 'geld weggeven'Nog geld over en niet gelukkig
In de vorige vier blogs hebben we ons geld maximaal ingezet om gelukkiger te worden. Stel nu, je geld is nog steeds niet op en je zou zo graag nóg een stukje gelukkiger willen worden. Dat kan, maar wat je dan moet doen, druist in tegen alle economische logica, die je hebt gevolgd om je vermogen te verzamelen. Het is: geld weggeven.

Geluk vergaren door geld weg te geven, werkt echter niet onder alle omstandigheden. Zelfs dáárvoor hebben wetenschappers al onderzocht hoe je dit met de meeste kans op succes kunt doen.

Geld weggeven maakt iemand vooral gelukkiger, zeggen Elizabeth Dunn en Michael Norton in hun boek Happy Money, als aan de volgende drie voorwaarden is voldaan:

1. Het moet je eigen keuze zijn
Geven is natuurlijk alleen leuk, als je het echt uit vrije wil kunt doen. Misschien dat daarom ook niemand er gelukkiger van wordt om belasting te betalen, hoezeer dit wellicht het geluk van anderen ten goede kan komen.
Maar hoe zit het dan als iemand je vraagt om een gift? Dat is geen probleem, mits je je daarbij niet onder druk gezet voelt.

2. Maak verbinding met de ontvanger
Hoe nabijer iemand tot je staat, hoe meer plezier je doorgaans aan een schenking ontleent. Door een cadeau aan een hechte vriend of gezinslid te geven, ervaart iemand vaak meer voldoening dan wanneer de ontvanger een verre vriend of familielid is.
Toch is daar niet alles mee gezegd. Je kunt je natuurlijk best met andere mensen, zelfs met (tot nu toe) vreemden op grote afstand, verbinden. Met een gift als middel, kun je zelfs nieuwe verbindingen tot stand brengen.
Juist doordat een gift bijna altijd samengaat met een of andere vorm van persoonlijke connectie, kan ook de manier waarop je de schenking geeft aan het resultaat (in termen van geluk) bijdragen.

3. Maak impact, bereik effect
De magie van het geven is dat dit de schenker voldoening geeft doordat anderen er profijt of plezier aan ontlenen. Dit heeft op zijn beurt voor de schenker betekenis. Wanneer iemand merkt dat haar of zijn leven iets voor anderen betekent, werkt dat op een subtiele manier door in diens eigen geluk.
En hoezeer je soms ook kunt genieten door het plezier dat kleine giften aan bijv. kleinkinderen teweeg kunnen brengen, een schenking die bij veel mensen veel goeds teweegbrengt zal in het algemeen een diepere voldoening geven.

Niet alleen voor rijke mensen
De magie van het schenken is daarmee nog niet uitgeput. Het werkt namelijk niet alleen voor rijke mensen! Het werkt voor iedereen en ook bij kleinere schenkingen en bedragen. Het verlangen om iets voor anderen te kunnen betekenen, is kennelijk diep in de menselijke soort ingeslepen. Alleen maar voor jezelf gelukkig zijn, is iets dat uiteindelijk toch niet de bevrediging oplevert die men er soms van verwacht.

Wie geeft voelt zich rijker!
En de grootste paradox van dit alles is dat ons gevoel ons ook nog eens bedriegt waar we bijstaan. Wie geld geeft, heeft na afloop immers minder op zijn rekening staan. Dat is zo klaar als een zonnetje. Maar mensen die geld weggeven blijken zich rijker te voelen dan (financieel vergelijkbare) mensen die dat niet doen.

Dit is hetzelfde effect wat optreedt bij het weggeven van tijd. Wie tijd over heeft voor anderen, ervaart zichzelf als rijker in tijd dan mensen die dat niet doen (terwijl ze in feite evenveel tijd beschikbaar hebben).

Spirituele moraal wetenschappelijk bewezen?
Conclusie: worden religieuze of spirituele wetten hiermee nu wetenschappelijk bewezen? Nee, de wetenschap van het geluk beschrijft louter hoe geluk en gelukkig(er) worden in elkaar zitten. Hij zegt niet hoe je moet leven of dat iemand per se een goed mens moet zijn.

Het echte leven kan soms moeilijke dilemma’s met zich meebrengen, waarin iemand moet kiezen tussen het eigen geluk en dat van anderen. Dat zijn praktische en morele keuzes, waarbij de gelukswetenschap ons niet kan helpen.

Maar wel een steun in de rug
Toch geven de uitkomsten van het geluksonderzoek al die goedwillende mensen wel een steun in de rug. Jouw tijd of geld besteden aan anderen kan psychologisch heel gezond zijn!
Al te goed is niet per se buurmans gek. Je bent geen dief van je eigen portemonnee, als je een ander iets schenkt. Nee, je bent eerder een dief van je eigen geluk, als je daartoe niet meer in staat bent.
Het onderzoek naar geld en geluk ondergraaft wel degelijk allerlei burgerlijke en krenterige waarheden, waarbij het eigen belang altijd voorop staat. In plaats daarvan geeft het een genuanceerde en rijkere kijk op de betekenis van inkomen, tijdsbesteding en consumptie. Is het geen tijd dat dit in bredere kring bekend wordt?

Had je de eerdere blogs over geld en geluk nog niet gelezen?
Hier vind je ze: deel 1 , deel 2 , deel 3 , deel 4.

Wil je weten of een hoger inkomen gelukkig maakt, maar dan bekeken op landelijke schaal? Klik hier.

Dit bericht is geplaatst in Boekbespreking, Economie, Ethiek en moraal met de tags , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *