‘Gebrek aan geluk’ voorspelde de Arabische Revolutie

Gallup geeft Geluksdoctorandus gelijk“Bijna niemand begrijpt dit: Bruto national geluk (BNG) verandert voorafgaand aan bruto binnenlands product (bbp) in steden en landen. BNG, of het gebrek daaraan, geeft een signaal dat voorafgaat aan revoluties en belangrijke politieke verandering.” Was getekend? Nee, niet Geluksdoctorandus, maar: Jim Clifton, de CEO van ’s werelds grootste opiniepeilingsorganisatie Gallup.
Clifton is iemand die niet onder hoeft te doen voor de directeuren van onze planbureaus. Gallup doet wereldwijd onderzoek, en adviseert multinationale ondernemingen en regeringen. In de adviesraad van Gallup bevinden zich toponderzoekers als Ed Diener (een van de grondleggers van het geluksonderzoek), Angus Deaton (een internationaal bekende gezondheidseconoom) en Daniel Kahneman (nobelprijswinnaar economie).
En terwijl ons land al tientallen jaren ‘geluk’ meet en er vrijwel niets mee doet; terwijl onze media als makke schaapjes melding maken van elke tiende procentpunt die het bbp volgend kwartaal “naar verwachting” zal veranderen (om deze schattingen vervolgens later weer te corrigeren), zegt de baas van Gallup doodleuk: Als je wilt weten hoe het een land of stad er voorstaat, is ‘geluk’ van veel grotere betekenis. 

Beleid via de achteruitkijkspiegel
Het loont om even verder te citeren: “Dit betekent dat vrijwel alle wereldleiders, regeringsleiders en stedelijke leiders hun aandacht op de verkeerde zaken richten. Ze kijken door de achteruitkijkspiegel naar het bbp in een poging om de weg vooruit te zien. Als gevolg daarvan, besturen zij landen en steden after the fact. Omdat bbp volgt op BNG, is het nodig dat leiders begrijpen wat de factor geluk ons vertelt, de invloed die dit heeft op hun kiezers en vooral natuurlijk hoe je het kunt vermeerderen.”

Gallup meet geluk op een schaal van tien punten. Grofweg vallen de antwoorden in drie groepen. De bovenste groep is thriving (‘welvarend’, in de ruime zin van het woord), de groep daaronder is struggling (‘worstelt’ om zijn situatie te handhaven of te verbeteren) en een derde groep is suffering (‘lijdt’ en heeft het moeilijk). Naarmate het slechter gaat met een land, wordt de bovenste groep kleiner en de groep die het moeilijk heeft groter. Vooral dat laatste is een belangrijke indicator voor politieke onrust tot revolutie aan toe.

Maar onze politici snappen niet hoe belangrijk geluk is
Nu denk je misschien ‘dat snapt een kind’, maar het probleem is, zoals Clifton schetst, dat politici over de hele wereld dit niet snappen. Niet omdat wij domme leiders hebben, maar omdat die zich nog steeds laten leiden door achterhaalde theorieën. Volgens de bbp-cijfers ging het de laatste jaren behoorlijk goed in Egypte en Tunesië. Er leek dus niets aan de hand. Want economische cijfers hebben status, die zijn ‘hard’. Hadden ze in plaats daarvan naar de gelukscijfers gekeken, dan hadden ze kunnen weten dat dit beeld niet klopte! Gelukscijfers gaan over gevoelens, die zijn ‘zacht’, maar ze gaan (ander dan economische cijfers) wel over het echte leven.
Daarom was Gallup ook een van de eersten die waarschuwde voor wat er nu in Griekenland bezig is te gebeuren. Geleend geld terugbetalen is één ding, maar de omwentelingen in dit land gaan gepaard met sterk dalende gelukscijfers (lees: een groeiende groep Grieken die echt ‘lijdt’). Het is een situatie die, aldus Gallup, steeds meer gaat lijken op die in Egypte en Tunesië vóór de revolutie. Alle reden dus om niet wéér alleen naar economische factoren te kijken!
(Geluksdrs: ook Griekenland had, terwijl corruptie, belastingontduiking en wanbeleid al jarenlang hoogtij vierden, fantastische bbp-cijfers…)

Werkgelegenheid brengt geluk
Voor ons eigen land, al is er geen gevaar van revolutie, moeten we niet dezelfde fout maken: bbp, ofwel economische groei, is een zeer betrekkelijke indicator. Anders dan bbp, is werkgelegenheid (volgens Gallup gaat het daarbij vooral om: vaste banen van minstens 30 uur) een veel betere indicator voor hoe het de inwoners van een land vergaat. Daarbij moeten we beseffen – dames en heren politici en economieredacteuren, let op!dat er géén directe relatie tussen bbp en werkgelegenheid is. Wie banen wil scheppen, moet dus met rechtstreeks beleid de gewenste soort banen bevorderen, en niet zomaar in economische groei investeren in de hoop dat er dan vanzelf banen uitkomen.

By the way, dit verhaal van Gallup CEO Jim Clifton komt volledig overeen met de rode draad in ‘Geluk voor Kamerleden’. Daarin laat ik zien hoe politici in Nederland betere plannen kunnen maken, als zij de invloed ervan op ons ‘geluk’ standaard zouden meewegen. (En waardoor kiezers ook beter kunnen zien of politici hun werk goed hebben gedaan.)

Dit bericht is geplaatst in Beleid, Economie, Politiek met de tags , , , , . Bookmark de permalink.