Gaat de Positieve Psychologie eigenlijk vooruit?

Reis aan de hand van 3 boeken door de geschiedenis van de Positieve Psychologie (deel 1, inleiding)

Drie bestsellers over Positieve Psychologie tussen 1980 en 2009

Daar sta je dan in de boekwinkel voor het schap ‘Psychologie’. Het ene na het andere boek belooft je een geweldige persoonlijke verandering ten goede.
Maar, serieus als ik ben, wil ik alleen een wetenschappelijk verantwoord boek. Dat maakt de selectie kleiner. Het verandert helaas niets aan de situatie dat ze allemaal hetzelfde lijken te beloven: “Stel dat ik hier twintig jaar geleden zou hebben gestaan”, denk ik. “Zouden al die boeken mij dan niet precies hetzelfde hebben beloofd.” En een verschrikkelijke twijfel bekruipt mij: “Zou de gelukspsychologie in al die jaren eigenlijk wel vooruit zijn gegaan?”

Ik besluit de proef op de som te nemen en drie boeken te kopen met een ruim verschil in tijdsafstand: 1980, 1990 en 2009. Precies in die volgorde ga ik ze lezen. Lees verder

Geplaatst in Boekbespreking, Positieve Psychologie | Getagged , , , , | Een reactie plaatsen

“Geld maakt wel gelukkig” – maar wat betekent dat eigenlijk?

Hoe je met één grafieklijntje de wereld voor de gek kunt houden

Er gaat deze dagen een boodschap over geluk en inkomen de wereld rond: “Geld maakt wél gelukkig. Hoe méér je ervan krijgt, hoe gelukkiger je wordt. Het is nu wetenschappelijk bewezen.”

Het was inmiddels al in de volgende Nederlandse dagbladen en andere media te lezen:
– Quote (aprilnummer, de afsluiting van het artikel ‘Rijk in Loondienst’)
– NRC (katern Economie, zaterdag 27 april)
– WelingelichteKringen.nl (dinsdag 30 april)
– Trouw (katern Letter & Geest, zaterdag 4 mei) = Update 1
En, ja hoor drie weken later op 21 mei tuimelt ook De Telegraaf er in = Update 2

Dankzij Google viel de verspreiding van dit bericht via engelstalige kranten en websites als The Huffington Post, Slate en The Atlantic van dag tot dag te volgen. En zelfs in Thailand kwamen mijn broer en schoonzus het al tegen in de Bangkok Post.

Het is tot op zekere hoogte correct dat een hoger inkomen tot meer geluk leidt. Maar het bericht is verschrikkelijk uit zijn context getrokken.

Hoog tijd voor een blik op wat dit onderzoek nu werkelijk behelst en om te zien hoe informatie over geluk vandaag de dag over de wereld wordt verspreid. Lees verder

Geplaatst in Economie, Gelukseconomie, Misverstanden over geluk | Getagged , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Eerherstel voor ongelukkigen

Boekbespreking van ‘Ongelukkig zijn. Een aanmoediging’ door Wilhelm Schmid.

Er zijn van die dagen dat een mens zich gewoon ongelukkig voelt. Het zit tegen, het zit misschien al langer tegen, en het weer is ook nog eens grijs en nat. Soms ook is er geen reden om ongelukkig te zijn, maar ben je het gewoon. Het laatste waar je in elk geval behoefte aan hebt, is om opgemonterd te worden door iemand die je vertelt dat het glas half vol is, of dat het allemaal wel meevalt. Soms moet een mens gewoon ongelukkig kunnen zijn. Lees verder

Geplaatst in Boekbespreking, Geluksonderzoek, Levenskunst, Over de site, Psychologie, Tegenslag | Getagged , | Een reactie plaatsen

Waarom ons Bruto Nationaal Geluk niet uit Bhutan hoeft te komen

Ergens in een klein ongerept landje achter de duinen… sorry, in de majestueuze Himalaya’s, daar weet men nog werkelijk wat geluk is… Waar of niet waar?
Maak kennis met Bhutan en het Bruto Nationaal Geluk — wat is fictie en wat is werkelijkheid?

Trongsa Dong in Bhutan (with thanks to Christopher Fynn for the Creative Commons Licence)

 met dank aan Christopher Fynn voor deze prachtige foto

  • In 1972 introduceerde koning Jigme Singye Wanchuk van Bhutan het begrip Bruto Nationaal Geluk als leidraad voor de ontwikkeling van zijn land.
  • In 2004 vond in Bhutan de eerste International Conference on Gross National Happiness plaats met Nederlandse financiële steun. Het idee daarbij was dat Bhutan met deze ideeën iets kon teruggeven voor de geldelijke steun.
  • Op 19 juli 2011 nam de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op initiatief van Bhutan een resolutie aan die de VN een rol toekent bij het ontwikkelen van betere indicatoren voor welzijn en geluk.

Hoe je het wendt of keert, Bhutan is een van de voortrekkers bij het internationaal op de kaart zetten van het thema Bruto Nationaal Geluk. Ook in Bhutan zelf speelt ‘geluk’ een centrale rol bij het richting geven aan de nationale ontwikkeling. Kom daar eens om bij andere ontwikkelingslanden.

Bhutan wordt dan ook vaak als voorbeeld genoemd voor een rijk, maar materialistisch land als Nederland, dat nog steeds vooral op basis van het Bruto Nationaal Product zijn koers zou uitzetten. Op de achtergrond speelt dan de gedachte mee dat de Bhutanezen, anders dan wij, allang hebben begrepen dat ons geluk niet van zozeer van geld, alswel van andere zaken afhankelijk is.
Het gevaar van dit beeld is echter dat we in een idyllisch sprookje gaan geloven, waarmee we het streven naar geluk in ons eigen land niet verder helpen. Lees verder

Geplaatst in Beleid, Ethiek en moraal, Misverstanden over geluk, Politiek, Welzijn | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Zelfwaardering is overgewaardeerd

Rond het thema ‘geluk en gelukkig worden’ heeft zich in de beeldvorming een kluwen aan ideeën gevormd, die allemaal te maken hebben met het idee dat je positief over jezelf moet zijn. En werkt het? Soms maar al te goed!

We houden het bij één voorbeeld. Steeds meer studenten in de Verenigde Staten denken dat ze bijzonder zijn. Dat is goed te meten, omdat de opvattingen van beginnende studenten al van af 1966 worden gemeten in het jaarlijkse American Freshman Survey. Over deze 46 jaar is het aantal studenten dat zijn eigen academische vaardigheden beschouwt als “boven het gemiddelde” dramatisch gestegen.
Dat geldt ook voor zaken als “zelfvertrouwen”, “goed kunnen schrijven” en “goed in wiskunde” (individualistische, maar sociaal hoog gewaardeerde zaken) — in feite blijken de schrijfvaardigheden trouwens achteruit te zijn gegaan.
En het geldt weer niet voor de eigen inschatting van minder individualistische (én sociaal lager gewaardeerde karaktertrekken) als: “vermogen tot samenwerking”, “begrijpen van anderen” en “spiritualiteit”.
O.k, Nederlandse studenten zijn anders dan die in de VS, dus we trekken er wat van af. Maar we kennen sinds de financiële crisis ook nog andere groepen met een bovengemiddelde zelfwaardering.

Is deze vorm van zelfwaardering werkelijk wat de schrijvers van geluks- en andere zelfhulpboeken voor ogen stond — of is er ergens iets misgegaan? Lees verder

Geplaatst in Geluk, Misverstanden over geluk, Psychologie | Getagged , , , | Een reactie plaatsen

‘Gebrek aan geluk’ voorspelde de Arabische Revolutie

Gallup geeft Geluksdoctorandus gelijk“Bijna niemand begrijpt dit: Bruto national geluk (BNG) verandert voorafgaand aan bruto binnenlands product (bbp) in steden en landen. BNG, of het gebrek daaraan, geeft een signaal dat voorafgaat aan revoluties en belangrijke politieke verandering.” Was getekend? Nee, niet Geluksdoctorandus, maar: Jim Clifton, de CEO van ’s werelds grootste opiniepeilingsorganisatie Gallup.
Clifton is iemand die niet onder hoeft te doen voor de directeuren van onze planbureaus. Gallup doet wereldwijd onderzoek, en adviseert multinationale ondernemingen en regeringen. In de adviesraad van Gallup bevinden zich toponderzoekers als Ed Diener (een van de grondleggers van het geluksonderzoek), Angus Deaton (een internationaal bekende gezondheidseconoom) en Daniel Kahneman (nobelprijswinnaar economie).
En terwijl ons land al tientallen jaren ‘geluk’ meet en er vrijwel niets mee doet; terwijl onze media als makke schaapjes melding maken van elke tiende procentpunt die het bbp volgend kwartaal “naar verwachting” zal veranderen (om deze schattingen vervolgens later weer te corrigeren), zegt de baas van Gallup doodleuk: Als je wilt weten hoe het een land of stad er voorstaat, is ‘geluk’ van veel grotere betekenis.  Lees verder

Geplaatst in Beleid, Economie, Geluk, Politiek | Getagged , , , , , | Een reactie plaatsen

Ik heb de toekomst van de psychologie gezien — Handboek Positieve Psychologie (boekbespreking)

De cover van Handboek Positieve Psychologie

Titel: Handboek Positieve Psychologie. Theorie. Onderzoek. Toepassingen

Auteurs: Ernst Bohlmeijer, Linda Bolier, Gerben Westerhof en Jan Auke Walburg (redactie)

Uitgever: Boom, Amsterdam 2013. Prijs: € 39,50.

Ik had het gekocht om bij te blijven. Je bladert het door, leest eens een hoofdstuk, citeert wat conclusies. Maar de gedachte om het te lezen was niet echt bij mij opgekomen. Tot ik het boek in handen had en onwillekeurig het eerste en tweede hoofdstuk had doorgenomen. En daarna het derde. Langzaam werd ik binnengetrokken in een perspectief waarin de positieve psychologie geen aparte stroming meer is, maar de richting waarin de psychologie als geheel zich beweegt. Op het laatst was ik het hele boek aan het lezen en beelde mij in dat ik een beeld kreeg van de psychologie van de toekomst.

Waar kwam mijn enthousiasme toch vandaan? Lees verder

Geplaatst in Boekbespreking, Positieve Psychologie | Getagged , , , , , , | Een reactie plaatsen

Van verstand naar gevoel, van spreekkamer naar samenleving

Korte reis – aan de hand van drie boeken – door de geschiedenis van de Positieve Psychologie (deel 5, Terugblik).

Drie bestsellers over Positieve Psychologie tussen 1980 en 2009

Via drie boeken reisde ik dertig jaar terug in de tijd in het spoor van de Positieve Psychologie, om de ontwikkeling vanaf het begin na te lopen.
Als je mij tot hier hebt gevolgd, zul je hopelijk met me eens zijn: (1) deze drie boeken waren elk apart de moeite waard, en (2) er zat ook vooruitgang in.
Maar er is veel meer dat deze korte geschiedenis van de Positieve Psychologie ons kan vertellen.  Lees verder

Geplaatst in Boekbespreking, Geestelijke gezondheid, Geluksonderzoek, Psychologie | Getagged , , , , , , | Een reactie plaatsen

Hoe belasting gelukkig maakt: zo win je een toekomstige Nobelprijs

Collage om het idee uit te drukken dat belasting heffen tot groter geluk kan leiden.

 

Daar stond het opeens: midden in het rapport op pagina 51. De ideale manier om belasting te heffen. Hier ligt de kiem van een toekomstige Nobelprijs in de economie verborgen, dacht ik meteen. Maar eerst de rest van het verhaal.

Denktank over sociale vooruitgang 
Onlangs schreef ik dat media en politici in Europa er nog steeds niet in slagen het grote verhaal rond geluk aan de man te brengen. Hoe verfrissend is het dan als je merkt dat er organisaties zijn die het onderwerp ‘geluk in de politiek’ gewoon recht voor zijn raap op de agenda zetten. Zoals het Legatum Institute uit Groot-Brittannië met het rapport Well-Being and Policy. Lees verder

Geplaatst in Beleid, Economie, Vooruitgang | Getagged , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Van optimisme naar positiviteit

Korte reis – aan de hand van drie boeken – door de geschiedenis van de Positieve Psychologie (deel 4, Positivity)

Dit is de Engelse versie, het boek is ook in het Nederlands verschenen

Boek: Positivity

Auteur: Barbara Fredrickson

Eerste druk: 2009

Uitgeverij:
Oneworld Publications, Oxford.

 

Hier vind je het begin van deze serie blogs en dit is het tweede en dit het derde artikel.

In het boek ‘Learned Optimism’ van Marin Seligman draaide het uiteindelijk nog om het verklaren van tegenslag als dé voorwaarde voor optimisme.
Bijna twintig jaar later, in ‘Positivity’ verplaatst Barbara Fredrickson de aandacht naar onze positieve gevoelens zelf (in het Nederlands bij uitgeverij Spectrum verschenen als ‘Positivity. Ontdek de Kracht van Positieve Emoties’.)

Lees verder

Geplaatst in Boekbespreking, Positieve Psychologie | Getagged , , , , | Een reactie plaatsen

Waarom de honden bleven liggen in het laboratorium

Korte reis – aan de hand van drie boeken – door de geschiedenis van de Positieve Psychologie (deel 3, Learned Optimism)

Learned Optimism. How to Change Your Mind and Your LifeBoek: Learned Optimism. How to Change Your Mind and Your Life.

Auteur: Martin E. P. Seligman

Eerste druk: 1990. Gelezen: de tweede druk uit 2006.

Uitgeverij: Vintage Books, New York.

Terzijde: hier vind je het begin van deze serie blogs en dit is het vorige artikel.

Van het boek Feeling Good (1980) uit de vorige blog naar Learned Optimism (1990) in deze verandert de context aanzienlijk.
• In Feeling Good vindt een gesprek plaats tussen patiënt en therapeut, of tussen een psychologisch adviseur en iemand die graag zijn stemming wil verbeteren. Het centrale thema is de logica en zijn de vooronderstellingen, die de lezer hanteert bij het reageren op tegenvallende ervaringen.
In Learned Optimism krijgen we een overzicht van een heel nieuw onderzoeksgebied, waaruit na enige tijd de positieve psychologie zal ontstaan.
Lees verder

Geplaatst in Boekbespreking, Positieve Psychologie | Getagged , , , , , | Een reactie plaatsen

Boekbespreking van ‘De mythes van geluk’

Het boek "De mythes van geluk. Wetenschappelijke inzichten in wat ons gelukkig maakt" is geschreven door psychologisch onderzoeker Sonja Lyubomirsky.Titel: De mythes van geluk, wetenschappelijke inzichten in wat ons echt gelukkig maakt
Auteur: Sonja Lyubomirsky
Uitgever: Bruna (Levboeken.nl)
Prijs: €19,95

Het is zo makkelijk gezegd: iedereen streeft naar geluk. Maar de werkelijkheid is ingewikkelder. Niemand loopt immers rechtstreeks op het geluk af. We doen dingen of we streven naar dingen, waarvan we aannemen dat ze ons gelukkig maken. En soms vergissen we ons…    Lees verder

Geplaatst in Boekbespreking, Geestelijke gezondheid, Geluksonderzoek, Gelukspsychologie, Misverstanden over geluk, Tegenslag | Getagged , , , , | Een reactie plaatsen

Waarom het zo goed voelt je verstand te gebruiken

Korte reis – aan de hand van drie boeken – door de geschiedenis van de Positieve Psychologie (deel 2, Feeling Good)

De omslag van het boek Feeling Good, the New Mood Therapy, van David BurnsTitel: Feeling Good. The New Mood Therapy.

Auteur: David Burns (voorwoord Aaron Beck).

Eerste druk: 1980. Gelezen: de herziene en gewijzigde druk uit 1999.

Uitgeverij: Avon Books, New York.

Hier vind je de voorafgaande inleiding tot deze serie blogs.

In mijn handen heb ik een fel gele goedkope pocket van bijna 700 bladzijden voor nog geen 7 euro (minder dan de kosten van een paar Prozac-pillen). Het komt niet vaak voor, maar het boek Feeling Good (Voel je goed) kan in het voorwoord claimen – op basis van onderzoek – dat het lezen ervan net zo effectief is tegen depressiviteit als een behandeling met psychotherapie of medicijnen. Het lezen van dit boek, is dus een zinvolle behandeling tegen depressiviteit. Lees verder

Geplaatst in Boekbespreking, Positieve Psychologie | Getagged , , , , , | Een reactie plaatsen

Geluk, waar je het niet verwacht (boekbespreking)

De lange weg van plasproblemen naar ontspanning en meditatie op een inzichtrijke manier beschreven.

‘Leer ons stil te zitten. Een scepticus zoekt zin en gezondheid’
Door Tim Parks (vertaling Lidy Pol).
Uitgeverij De Arbeiderspers, Amsterdam.

Vijf keer per nacht plassen
Het begint waar je het niet verwacht. Tim Parks moet vijf keer per nacht naar de wc. Dat plassen doet elke keer flink pijn. Op het eerste gezicht, heel even maar, lijkt het boek te gaan over deze urologische kwaal. De schrijver vertelt behoorlijk gedetailleerd over van alles wat er daarbij komt kijken. In werkelijkheid gaat het over een mens (man of vrouw) die een ziekte heeft, die hij niet begrijpt en waar hij niet tegenop kan. Hij wil er vanaf. Hij probeert het te verbergen. Hij wil niets liever dan gewoon verder leven. En juist dat wordt hem onmogelijk gemaakt.
Hij zoekt steun bij dokters. Bij wie anders? Hij heeft zelfs een uroloog als vriend – en in Italië betekent dit dat andere dokters in het ziekenhuis vanzelf ook je vriend zijn. Hij laat zich uitleggen wat het kan zijn, hoe een operatie in zijn werk gaat, en ondergaat allerlei testen. Het vreemde is dat de dokters niet vinden. Maar ze willen hem wel medicijnen voorschrijven en opereren. Hij heeft echter nog steeds pijn en niemand kan hem garanderen dat die door een operatie zal verdwijnen.

Hoofdpijn in je onderbuik
Tims kwaal wordt heftiger. Hij vreest eraan te bezwijken. Hij slaat dagen achtereen aan het googelen. Op reis in India voor een congres, loopt hij tegen al zijn gewoontes binnen bij een ayurvedische dokter. Hij gaat alternatieve informatie lezen (waaronder een boek met de grappige titel Headache in the Pelvis ofwel ‘Hoofdpijn in je onderbuik’), hij stapt naar een shiatsu-masseur… En probeert ondertussen zo gewoon mogelijk verder te leven — als schrijver en docent ‘Vertalen’ aan een Italiaanse universiteit. Dan komt de omslag. Lees verder

Geplaatst in Boekbespreking, Gezondheid, Kwaliteit van Leven, Mediteren, Tegenslag, Ziektekosten | Getagged , , , , | Een reactie plaatsen

Kun je gelukkiger worden (en minder depressief) via het computerscherm?

Schermprint van de Psyfit cursus van het Trimbos-instituut

De Psyfit-cursus is een online-cursus tegen depressiviteit en ter vergroting van je welbevinden (geluk). Het effect ervan is wetenschappelijk aangetoond.

Het is een van de beloftes van e-Health: laat mensen een (bijna) gratis cursus doen via internet met oefeningen die aantoonbaar hun geluk verhogen en de neiging tot depressiviteit verminderen. De jaarlijkse kosten van depressies bedragen ongeveer 1% van het bruto binnenlands product (bbp). Stel je voor dat we daar een flinke hap vanaf kunnen halen! Hoeveel bezuinigingen zouden we daarmee niet uitsparen? Onderzoek van het Trimbosinstituut samen met de Universiteit Twente wijst uit dat OPPI’s ofwel Online Positive Psychological Interventions inderdaad effect kunnen hebben, maar dat het financiële voordeel nog niet zo eenvoudig valt te behalen. Concreet hebben we het dan vooral over de cursus Psyfit. Die is een paar jaar geleden door het Trimbos-instituut ontwikkeld (met o.a. onderzoekster Linda Bolier als drijvende kracht) op basis van principes uit de positieve psychologie. Het onderzoek daarnaar is inmiddels samengevat in twee artikelen, eentje over het effect op de psychische gezondheid en een andere (net uit) over de kosteneffectiviteit. En, werkt het? Lees verder

Geplaatst in Geestelijke gezondheid, Positieve Psychologie, Ziektekosten | Getagged , , , | Een reactie plaatsen